Sektörel ek vergi — akaryakıt, alkol, tütün, otomobil mükellefleri

ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) 2026 — Akaryakıt, Tütün, Motorlu Taşıt Oranları

ÖTV (Özel Tüketim Vergisi), KDV'den ayrı olarak **belirli mal gruplarına** uygulanan tek aşamalı tüketim vergisidir. Akaryakıt, alkollü içecek, tütün ürünleri, motorlu taşıtlar ve bazı lüks tüketim malları (havyar, kürk vb.) ÖTV kapsamındadır. Vergi **üretici veya ithalatçı** tarafından ödenir; perakende fiyata yansır. KOBİ'ler için ÖTV doğrudan mükellef olmasa bile **fiyatlama ve gider tablosu**nda önemli bir kalemdir.

Son güncelleme: Mayıs 2026

Mal listesi sayısı

4

Petrol / Motorlu taşıt / Alkol-tütün / Lüks

Oran aralığı

%0-220

Mal grubuna göre; tütünde en yüksek

Mükellef

Üretici/ithalatçı

Perakende satıcı değil

İndirim

Yok

Ödenen ÖTV gider, KDV gibi indirilemez

ÖTV'nin temel mantığı sosyal/ekonomik tercihlerdir. Alkollü içecek, tütün gibi 'zararlı' tüketimi vergiyle caydırmak; akaryakıt gibi enerji tüketimini düzenlemek; lüks tüketimi vergilendirmek. ÖTV oranı ürün grubuna göre %0 ile %220 arasında değişir — Türkiye'de en yüksek vergi oranlarından biri.

4760 sayılı ÖTV Kanunu, dört liste halinde mal gruplarını tanımlar: (I) Petrol ürünleri, (II) Motorlu taşıtlar, (III) Alkollü içecek, tütün, kolalı gazoz, (IV) Lüks tüketim (kürk, havyar, kristal, parfüm vb.). Her listenin kendi vergileme yapısı (sabit, oransal, karma) var.

KOBİ açısından kritik bilgi: ÖTV mükellefi olmasanız bile (üretici/ithalatçı değilseniz), satın aldığınız malda ödediğiniz ÖTV gider olarak yazılır — KDV gibi 'indirim' olarak kullanılamaz. Akaryakıt için bu özellikle önemlidir: işletmenizin yakıt giderinin %50-60'ı ÖTV'dir.

ÖTV mükellefi olmadığınız halde dikkat etmeniz gereken iki şey: (1) Fatura/fişte ÖTV ayrıca gösterilir mi — bazı sektörlerde detaylı belge gerekir. (2) ÖTV beyanname (mükellefler için) ayrı bir aylık yükümlülüktür; vergi takvimi ile birlikte değerlendirilmeli. Detay: vergi takvimi 2026.

I Sayılı Liste — Petrol ve Akaryakıt

Benzin, motorin, mazot, LPG, fuel oil, jet yakıtı gibi ürünler. ÖTV tutarı litre başına sabit tutar olarak hesaplanır (oransal değil).

2026 yaklaşık ÖTV tutarları (litre başına — yıl içinde değişir):

- Kurşunsuz benzin (95 oktan): ~9-11 ₺/lt

- Motorin: ~7-9 ₺/lt

- LPG (otogaz): ~4-5 ₺/lt

- Fuel oil: ~6-8 ₺/lt

Pratik etki: Pompada 50 ₺/lt benzin alıyorsunuz; bu fiyatın ~%20-22'si ÖTV (10-11 ₺), %20'si KDV, kalan %58-60'ı maliyet+kar. Bu, akaryakıt KOBİ'leri için neden marjların düşük olduğunu açıklar.

Akaryakıt işletmesi sahibiyseniz: ÖTV mükellefisiniz (dağıtıcılarla birlikte). Aylık ÖTV beyannamesi verilir. Detay: akaryakıt POS rehberi.

II Sayılı Liste — Motorlu Taşıtlar

Otomobil, ticari araç, motosiklet, hava ve deniz taşıtları. ÖTV oranı motor hacmi ve fiyata göre kademeli:

- 1.600 cc altı otomobil, fiyat 1.080.000 ₺ altı: %50-60 ÖTV

- 1.600-2.000 cc otomobil: %80-130 ÖTV

- 2.000 cc üstü otomobil: %150-220 ÖTV

- Ticari araç (kamyon, kamyonet): %4-15 ÖTV (çok daha düşük)

- Motosiklet: %22-37 ÖTV

KOBİ etkisi: İşletme adına ticari araç alımında ÖTV oranı düşük (binek otomobile göre 5-10 kat avantajlı). Bu nedenle KOBİ'ler binek otomobil yerine ticari panelvan/kamyonet tercih eder.

ÖTV gider yazma: İşletme adına alınan aracın ÖTV'si gider olarak yazılır, KDV ise (binek otomobillerde) indirilemez — bu da binek araç-ticari araç ayrımının başka bir vergi farkı.

III Sayılı Liste — Alkol, Tütün, Kolalı Gazoz

Alkollü içecekler: Sabit tutar + maktu vergi. Bira, şarap, rakı, viski gibi. Tutar litre ve alkol derecesine göre.

Tütün ürünleri (sigara, puro): Türkiye'de en yüksek vergi oranı — sigaranın perakende fiyatının ~%80'i ÖTV + KDV. Sigara fiyatı 60 ₺/paketse ÖTV ~30-35 ₺, KDV ~10 ₺, üretici/dağıtıcı/perakende ~15-20 ₺.

Kolalı gazoz: Şekerli içecek vergisi olarak %25-35 ÖTV (2018'de eklendi).

Restoran/kafe açısından: Bu ürünleri sattığınızda dolaylı olarak ÖTV ödüyorsunuz — alış maliyetinizde. Müşteriye satarken bu maliyet fiyata yansıtılır. ÖTV indirim hakkınız yok.

IV Sayılı Liste — Lüks Tüketim

Havyar, kürk, kristal, parfüm, kozmetik (bazı kategoriler), kıymetli taş, mücevher (kıymetli madenden), klima, küçük ev aletleri (lüks kategori).

ÖTV oranı %6.7-%20 arasında (oransal). Cep telefonu gibi bazı ürünler de bu listededir — son model akıllı telefonların perakende fiyatının %20-25'i ÖTV.

Mücevher ve kıymetli taş: Altın takı doğrudan ÖTV'siz; ancak kıymetli taş içeren takılar ve gümüş takılarda kademeli ÖTV var.

Klima, beyaz eşya bazı modeller: Lüks segment veya enerji tüketimi yüksek modeller bu listede.

Cep telefonu, tablet: Belirli fiyat üstü modellerde %20-25 ÖTV. Bu, Türkiye'de cep telefonu fiyatlarının yüksek olmasının temel nedeni.

KDV ve ÖTV Birlikte Hesaplama

Çoğu ÖTV'li üründe ÖTV önce, KDV sonra uygulanır. Yani:

Toplam fiyat = Vergisiz fiyat × (1 + ÖTV oranı) × (1 + KDV oranı)

Örnek (otomobil, 1.000.000 ₺ vergisiz fiyat, %50 ÖTV, %20 KDV):

Toplam = 1.000.000 × 1.50 × 1.20 = 1.800.000 ₺

Vergi yükü = 800.000 ₺ (%80 vergi)

Önemli: ÖTV mükellefi olmadığınızda alış faturanızda ÖTV ayrı görünmeyebilir — toplam fiyata gömülmüş olur. Mali müşavirinizle alış kayıtlarınızı doğru yapın.

Ticari araç vs binek otomobil — büyük vergi farkı

İşletme için araç alırken kategori seçimi kritik. Binek otomobilde ÖTV %50-220, KDV indirilemez. Ticari kamyonet/panelvanda ÖTV %4-15, KDV indirilebilir. Aynı taşıma kapasiteli iki araçta net vergi yükü farkı yıllık 100.000 ₺+ olabilir. Mali müşavirinizle birlikte kategorize edin.

Ücretsiz Danışmanlık

ÖTV — Özel Tüketim için uzman desteği alın

Vergi mükellefiyetiniz, ciro büyüklüğünüz ve e-fatura durumunuza göre POS + ticari hesap + finansman önerisi. Tarafsız karşılaştırma, ücretsiz danışmanlık.

Ücretsiz1 iş günü geri dönüşTüm bankalar karşılaştırılır

Danışmanımız size en uygun komisyon oranını hazırlamak için bu bilgiyi kullanır.

Bilgileriniz yalnızca size teklif ulaştırmak için kullanılır ve üçüncü taraflarla paylaşılmaz.

ÖTV — Özel Tüketim Hakkında Sıkça Sorulanlar

ÖTV KDV gibi indirilebilir mi?
Hayır. Ödenen ÖTV gider olarak yazılır ama indirilemez. ÖTV mükellefi olmadıkça ÖTV iadeniz de olmaz.
Bayisi olduğum akaryakıt için ÖTV mükellefi miyim?
Hayır. ÖTV dağıtıcı/üretici aşamasında alınır. Bayi olarak siz son tüketiciye sattığınızda ek ÖTV yok — sadece KDV.
İthal cep telefonu ÖTV'si nedir?
Belirli fiyat üstü cep telefonlarında %20-25 ÖTV. Yurtdışından kişisel kullanım için getirenler bile ÖTV'ye tabi.
Şirket için araç alımında en az ÖTV nasıl olur?
Ticari sınıf araç (panelvan, kamyonet, kamyon). Bunlarda ÖTV %4-15. Binek otomobil yerine ticari sınıf almak yıllık ciddi tasarruf yaratır.
ÖTV oranı yıl içinde değişir mi?
Evet. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile yıl içinde 2-4 kez güncellenebilir. Otomobillerde Mart ve Eylül ayları tipik güncelleme dönemleridir.

İlgili Sektör Rehberleri

Bu konuyla ilişkili sektör bazlı POS komisyon rehberleri: