Tüketici ve e-fatura mükellefi olmayan alıcılara elektronik fatura

e-Arşiv Fatura Nedir? 2026 Düzenleme ve e-Faturadan Farkı

e-Arşiv fatura, **alıcısı e-fatura mükellefi olmayan** (tüketici veya küçük ciroya sahip işletme) satışlar için düzenlenen elektronik faturadır. e-Faturadan farkı: alıcıya doğrudan GİB sistemi üzerinden değil, **PDF/elektronik posta ile** iletilir; GİB'e ise sadece **raporlama** amaçlı bildirilir. 2026'da 5 milyon ₺ ve üzeri ciroya sahip mükellefler ve e-fatura mükellefleri otomatik olarak e-arşiv mükellefidir.

Son güncelleme: Mayıs 2026

Tüketici e-arşiv eşiği

5.000 ₺

Üzerinde zorunlu (KDV dahil)

Mükellef ciro eşiği

5.000.000 ₺

Yıllık brüt hasılat

Saklama süresi

5 yıl

VUK gereği; düzeltme öncesi orjinal de saklanır

Raporlama

GİB'e

Aylık otomatik; manuel rapor da mümkün

e-Arşiv ve e-Fatura birlikte çalışır — bir mükellef genelde ikisini de düzenleyebilir. Alıcı tipine göre belge tipi değişir: alıcı e-fatura mükellefiyse e-fatura, değilse e-arşiv. Bu ayrım GİB'in mükellef sorgulama API'si ile otomatik yapılır; mali müşavir veya entegratör yazılımı arka planda doğru tipi seçer.

5.000 ₺ üzeri tüketici satışı — e-arşiv'in en bilinen kuralı. Tüketicilere (T.C. kimlik numaralı bireylere) yapılan 5.000 ₺ veya üzeri satışlarda e-arşiv fatura zorunlu olarak kesilir. Bu altındaki tutarlarda fiş yeterlidir; ancak alıcı isterse e-arşiv yine düzenlenebilir.

Tüketici e-arşiv faturasında özel özellikler: alıcının T.C. kimlik numarasının zorunlu girilmesi, faturanın iptali ve düzeltmesinin tüketici onayıyla yapılması (e-fatura'da ise iki taraflı otomatik). e-Ticaret işletmeleri için günlük yüksek hacimli e-arşiv akışı tipiktir.

Düzenlenen e-arşiv faturalar 5 yıl saklanmak zorundadır. Çoğu entegratör arşivleme hizmetini ücretsiz veya düşük ücretle sunar; küçük işletmeler GİB Portal üzerinden indirip kendi sistemlerinde saklayabilir.

e-Arşiv ile e-Fatura Karşılaştırması

Aynı sistemden iki tip belge düzenlenir; alıcı tipi otomatik belirlenir. Mali müşavir ve entegratör doğru seçimi yapar.

Özellike-Faturae-Arşiv
Alıcıe-Fatura mükellefiTüketici veya e-fatura mükellefi olmayan
İletimGİB sistemi üzerindenE-posta/PDF ile alıcıya
GİBAnlık entegrasyonAylık raporlama
İptal/düzeltmeOtomatik (her iki taraf)Tüketici onaylı
Ciro eşiği3M ₺5M ₺
Saklama5 yıl (entegratör)5 yıl (mükellef)

5.000 ₺ Kuralı — Tüketici Satışlarında

Mükellef olmayan (tüketici) müşterilere yapılan 5.000 ₺ ve üzeri satışlarda e-arşiv fatura zorunlu. Alt sınır KDV dahil tutardır.

Örnek: Bir mağaza müşterisine 4.500 ₺'lik ürün satarsa fiş yeterli. 5.500 ₺'lik ürün satarsa e-arşiv zorunlu — alıcının T.C. kimlik numarası, ad-soyad, adres bilgisi girilerek belge düzenlenir.

Aynı gün aynı müşteriye birden fazla satış: tutarlar toplanır. Tek satışı parçalayarak limiti aşmama girişimi VUK 353/1 cezasına konudur (yapay belgeleme).

Yazarkasa fişi vs e-arşiv: 12.000 ₺'ye kadar olan satışlarda yazarkasa fişi yeterli olabilir; 5.000-12.000 ₺ arası tüketici satışında e-arşiv ZORUNLU iken yazarkasa fişi opsiyoneldir. 12.000 ₺ üzerinde her durumda fatura (e-arşiv) zorunlu — yazarkasa fişi yetmez. Yazarkasa fiş limiti detayları.

e-Ticaret İçin Özel Akış

e-Ticaret işletmeleri günlük yüksek hacimli e-arşiv düzenler. Tipik akış:

1. Sipariş alımı → ödeme onaylandığında entegratör otomatik e-arşiv hazırlar

2. e-Arşiv PDF üretilir → alıcının e-posta adresine otomatik gönderilir

3. Kargo etiketine yapıştırılır (bazı işletmeler matbu nüsha da gönderir)

4. Aylık GİB raporlaması → entegratör otomatik yapar

5. Müşteri iadesi → e-arşiv iptal/düzeltme akışı başlar

e-Ticaret SaaS platformları (Ikas, Ideasoft, T-Soft vb.) entegratörle çalışır. e-Ticaret POS rehberi ile birlikte değerlendirmek gerekir.

İptal ve Düzeltme

e-Arşiv iptali alıcı bilgilendirilerek yapılır. Tüketici ödeme sonrası iade isterse:

Aynı gün içinde: iptal kolay, yazılımda otomatik. Yeni belge düzenlenirse iki belge de saklanır.

Sonraki dönemde: 'İade faturası' düzenlenir — orijinal faturayı sıfırlayan negatif tutarlı belge. Tüketicinin onayı şart.

Hatalı T.C. kimlik girişi: hızlı düzeltme imkanı; yeni belge eski faturanın 'düzeltmesi' olarak işaretlenir.

Tüm iptal/düzeltme hareketleri GİB'e bildirilir; mali müşavir aylık beyannamede bu hareketleri dikkate alır.

Hangi durumda e-arşiv yerine fiş yeterli?

Tüketici satışında 5.000 ₺ altı VE yazarkasa fişi kesildiyse — e-arşiv zorunlu değil. 5.000 ₺ üstü tüketici satışında her durumda e-arşiv ZORUNLU; üstüne 12.000 ₺ üstündeyse alıcı fatura ister mi diye sormaya gerek yok, e-arşiv yeterli (fatura yerine geçer).

Ücretsiz Danışmanlık

e-Arşiv Fatura için uzman desteği alın

Vergi mükellefiyetiniz, ciro büyüklüğünüz ve e-fatura durumunuza göre POS + ticari hesap + finansman önerisi. Tarafsız karşılaştırma, ücretsiz danışmanlık.

Ücretsiz1 iş günü geri dönüşTüm bankalar karşılaştırılır

Danışmanımız size en uygun komisyon oranını hazırlamak için bu bilgiyi kullanır.

Bilgileriniz yalnızca size teklif ulaştırmak için kullanılır ve üçüncü taraflarla paylaşılmaz.

e-Arşiv Fatura Hakkında Sıkça Sorulanlar

e-Arşiv fatura 5.000 ₺ kuralı KDV dahil mi?
Evet. 5.000 ₺ eşiği KDV dahil tutara göre uygulanır. KDV'siz tutar 4.167 ₺ olan ve %20 KDV ile 5.000 ₺'yi aşan satışta e-arşiv fatura zorunludur.
Tüketici TC kimlik numarasını vermek istemiyor — ne yapmalı?
5.000 ₺ üstü satışlarda T.C. kimlik numarası zorunlu. Tüketici vermek istemiyorsa fatura kesilemez, satış yapılamaz. Bu durum, vergi denetiminden kaçınma girişimi olarak değerlendirilir.
e-Arşiv faturayı alıcı kabul etmezse?
e-Arşivin alıcı onayı şartı yok (e-fatura'dan farkı). Satıcı düzenler ve gönderir; alıcı bunu kabul etmek zorunda değildir ama yasal olarak geçerli sayılır.
e-Arşiv yerine kâğıt fatura kesilebilir mi?
Hayır. e-Arşiv mükellefi olduğunuzda tüm tüketici/küçük işletme faturalarını e-arşiv olarak kesmek zorundasınız. Kâğıt fatura cezalı.
İhracat satışında hangisi?
İhracatta 'ihracat e-faturası' adlı özel tip kullanılır (e-arşiv değil). Yurtdışı alıcılara özel format; GTB sistemine de bildirilir.

İlgili Sektör Rehberleri

Bu konuyla ilişkili sektör bazlı POS komisyon rehberleri: