POS Sözlüğü — Ödeme Sistemleri Terimleri

3D Secure / 3DS

Online kart ödemelerinde kart hamilinin SMS veya uygulama ile kimliğini doğruladığı ek güvenlik katmanı.

Tip / Gratuity Support

POS ekranında ödeme tutarına ek olarak bahşiş girişi yapılmasını ve raporlanmasını sağlayan özellik.

BRSA - Banking Regulation and Supervision Agency

Türkiye'de bankacılık ve ödeme sistemlerini düzenleyen, komisyon tavanları ve taksit kısıtlamalarını belirleyen resmi otorite.

Bank Identification Number

Kart numarasının ilk 6-8 hanesi. Kartı çıkaran bankayı ve kart türünü tanımlar.

Interbank Card Center

Türkiye'deki kart ödeme altyapısını yöneten, Troy kartını geliştiren ve sektör istatistiklerini yayınlayan kuruluş.

Banking and Insurance Transaction Tax

Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi. POS komisyonu üzerine %5 oranında eklenen yasal vergi.

Chargeback

Kart hamilinin bankasına itiraz ederek ödemenin işletmeden geri alınması süreci.

Multi-Currency Support

POS sisteminin farklı para birimlerinde (TL, EUR, USD, GBP) işlem kabul etmesi ve raporlaması.

Dynamic Currency Conversion

Yabancı turistin kendi para biriminde (EUR, USD vb.) ödeme tutarını görüp onaylamasını sağlayan özellik.

Electronic Cash Register / OLE for POS

POS cihazının yazar kasa veya işletme yazılımı ile otomatik veri alışverişi yapmasını sağlayan entegrasyon protokolü.

FAST - Instant Payment System

TCMB tarafından işletilen, 7/24 anlık para transferi sağlayan altyapı. QR ödeme bu sistem üzerinden çalışır.

Financial Technology

Geleneksel bankacılık hizmetlerini teknoloji ile sunan finansal teknoloji şirketleri. POS sektöründe iyzico, PayTR, Sipay gibi firmalar.

Physical POS Terminal

Mağaza ve hizmet noktalarında kartın doğrudan okutularak ödeme alınan masaüstü veya taşınabilir cihaz.

Fraud / Card Fraud

Çalıntı veya sahte kart bilgileriyle yapılan yetkisiz kart işlemleri.

Split Bill / Split Payment

Tek bir hesabın birden fazla kart arasında bölünerek ödenmesi özelliği.

Interchange Fee

Her kart işleminde kart çıkaran banka (issuer) ile üye işyeri bankası (acquirer) arasında aktarılan ücret.

Merchant Discount Rate (MDR)

İşletmenin her kart ödemesinden bankaya veya POS sağlayıcısına ödediği yüzdesel kesinti.

Marketplace Payment

Birden fazla satıcının tek bir platform üzerinden satış yapması ve ödemelerin satıcılara otomatik dağıtılması modeli.

Merchant Category Code

Her işletmenin sektörüne göre bankanın atadığı 4 haneli kod. Komisyon oranını doğrudan etkiler.

mPOS / Mobile POS

Akıllı telefona bağlanan küçük kart okuyucu ile her yerde ödeme almayı sağlayan taşınabilir POS çözümü.

Near Field Communication

Kartın veya telefonun POS cihazına yaklaştırılarak saniyeler içinde ödeme yapılmasını sağlayan temassız teknoloji.

Payment Institution

BDDK lisansıyla faaliyet gösteren, banka dışı kart ile ödeme hizmeti sunan fintech şirketleri.

Payment Link

SMS veya e-posta ile müşteriye gönderilen ve tıklandığında online ödeme alınmasını sağlayan bağlantı.

Pre-Authorization

Müşterinin kartında belirli bir tutarın bloke edilmesi (çekilmeden) ve sonradan gerçek tutarın tahsil edilmesi işlemi.

Payment Card Industry Data Security Standard

Kart bilgilerinin güvenli işlenmesi ve saklanması için uluslararası güvenlik standardı.

Point of Sale

Satış noktasında kart ile ödeme almayı sağlayan elektronik cihaz veya yazılım sistemi.

POS Receipt / Slip

POS işlemi sonrasında cihazın bastığı, işlem detaylarını gösteren kâğıt veya dijital fiş.

QR Payment

Müşterinin banka uygulamasıyla QR kodu okutarak FAST altyapısı üzerinden ödeme yapması.

Virtual POS

E-ticaret sitelerinde ve online platformlarda kart ile ödeme alınmasını sağlayan yazılımsal POS altyapısı.

T+1 Settlement

POS işleminin ertesi iş günü işletmenin banka hesabına aktarılması. T = işlem günü.

Installment Payment

Kredi kartıyla yapılan ödemenin 2 ile 12 (bazen 18) aya bölünerek tahsil edilmesi.

Single Installment / Lump Sum

Kredi kartıyla yapılan ödemenin taksitsiz, tek seferde tahsil edilmesi. En düşük komisyon oranı tek çekimde uygulanır.

Recurring / Subscription Payment

Müşterinin kartından her ay otomatik olarak belirli tutarın tahsil edilmesi (abonelik modeli).

Tokenization

Kart bilgilerinin güvenli bir token (şifrelenmiş referans) ile değiştirilerek saklanması teknolojisi.

International Card Fee

Yurt dışında çıkarılmış kartlarla yapılan işlemlerde uygulanan, yerel karta göre daha yüksek komisyon oranı.