Temel Kavramlar
POS ile kart tahsilatı yaptığınızda müşterinin kartından tutar anında çekilir, ancak bu para hemen sizin hesabınıza geçmez. Aradaki süreye blokaj süresi, para transferinin yapıldığı güne ise valör günü denir.
- T+0: İşlem yapıldığı gün para hesaba geçer (aynı gün)
- T+1: İşlemi izleyen ilk iş günü para hesaba geçer
- T+2, T+3: İki veya üç iş günü sonra
- Taksitli: Her taksit, vade tarihinde hesaba geçer
Standart Tek Çekim İşlemi
Türkiye'de banka POS'ları için varsayılan süre T+1'dir. Yani Pazartesi öğlen yapılan bir tek çekim işlem, Salı günü hesabınıza geçer.
| Banka | Standart Valör | T+0 Seçeneği |
|---|---|---|
| Garanti BBVA | T+1 | Var (ek ücret) |
| İş Bankası | T+1 | Var |
| Yapı Kredi | T+1 | Var |
| Akbank | T+1 | Var |
| Ziraat | T+1 | Sınırlı |
| iyzico | T+1 | Var |
| PayTR | T+1 | Var |
T+0 (Aynı Gün Ödeme) Avantajları ve Maliyeti
Aynı gün ödeme (T+0) bazı bankalarda ek bir ücretle açılabilir:
- Avantajı: Nakit akışınız hızlanır, özellikle günlük nakit gereksinimi yüksek işletmelerde (restoran, market) kritik
- Maliyeti: Genellikle günlük 50-150 TL sabit ücret veya komisyona eklenen %0.10-%0.15 ek
Küçük cirolu işletmeler için T+0 pahalıya gelebilir. Günlük cironuz 50.000 TL altındaysa T+1'de kalmak mantıklı.
Taksitli İşlemlerde Para Akışı
Taksitli işlemlerde toplam tutar tek seferde hesaba geçmez; taksit sayısına bölünerek aylık dilimler halinde gelir. Örneğin 12 taksitli 12.000 TL'lik bir satış:
- İlk taksit (1.000 TL): Ertesi iş günü (T+1)
- 2. taksit: 1 ay sonra
- 3. taksit: 2 ay sonra
- ...
- 12. taksit: 11 ay sonra
Komisyon: 12 taksit komisyonunun tamamı ilk ödemeden peşin kesilir. Yani toplam 12 taksit üzerinden hesaplanan komisyon, ilk taksit hesaba geçerken indirimli çekilir.
Detaylı komisyon hesaplaması için POS komisyonu nasıl hesaplanır yazımıza veya hesaplayıcımıza bakın.
Hafta Sonu ve Bayram Etkisi
Bankalar yalnızca iş günlerinde para transferi yapar:
- Cuma yapılan işlem: Pazartesi hesaba geçer (T+1 iş günü)
- Bayram öncesi işlem: Bayram sonrası ilk iş günü
- Hafta sonu / resmi tatil: Sayılmaz, ertesi iş günü beklenir
Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı gibi uzun tatillerde hesaba geçiş 3-5 güne kadar uzayabilir. Bu dönemde nakit planlaması önemli.
Sanal POS'larda Süreler
Fintech sanal POS'larda (iyzico, PayTR, Sipay) süreler biraz daha esnek:
- Standart: T+1
- Express/Hızlı: T+0 (uygunluk + ek ücret ile)
- Büyük müşteri: Bazı bankalarla özel anlaşma ile T+0 standart
E-ticaret sektörü için nakit akışı çok kritikse iyzico'nun "İnstant Payment" hizmetini tercih edin.
Blokaj Süresi Neden Vardır?
- 1Sahtekarlık koruması: Kart hamilinin itiraz süresi (chargeback)
- 2Banka uzlaşma süresi: Visa/Mastercard ağı ile netleşme
- 3Teknik işleme: Gün sonu kapanışı + raporlama
Blokaj süresinin tamamen kalkması bankacılık mevzuatı gereği mümkün değil — T+0 bile aslında valör öne çekilmiş bir işlemdir, arka tarafta aynı süreç işler.
İşletme Nakit Akışı İçin Öneriler
- 1T+1'i varsayılan kabul edin, bütçenizi ona göre planlayın
- 2Sezonluk işletmeyseniz, sezon öncesi T+0'a geçmeyi değerlendirin
- 3Taksitli satışta gelecek ay için taksit geliri planlayın
- 4Bayram öncesi nakit stoğu hazırlayın, 3-5 gün transfer gecikebilir
- 5Hızlı tahsilat gerekiyorsa FAST üzerinden havaleyi teşvik edin (komisyonsuz)
İlgili Yazılar
Etiketler
Yazar
Ahmet Yılmaz
Fintech Editörü
POS Komisyonları ekibinde fintech editörüolarak görev yapmaktadır. Türkiye'deki banka ve fintech POS sistemleri, komisyon yapıları ve ödeme teknolojileri konusunda uzmanlaşmış olup, işletmelerin doğru POS kararı vermesine yardımcı olan araştırma bazlı içerikler üretmektedir.
